Makrobiotyka

1. MOTTO

To my decydujemy o tym, co dostaje się do naszych ust, a w konsekwencji do żołądka. Spośród wielu czynników wpływających na nasze samopoczucie i zdrowie, dieta jest jednym z najważniejszych i nielicznych, które możemy całkowicie w świadomy sposób kontrolować.

2. NIE TYLKO DIETA

Czym jest makrobiotyka? Dlaczego wśród wielu innych diet zajmuje ona miejsce szczególne? Przede wszystkim tym, co wyróżnia makrobiotykę jest uwzględnianie naturalnego sposobu odżywiania, który pozwala na uniknięcie nieustannych błędów żywieniowych. Dieta ta zakłada przede wszystkim odżywianie się pokarmem nieprzetworzonym. Nie bez powodu więc przygodę z nią określa się jako sztukę poznawania drogi do zdrowego i długiego życia. Odżywiając się makrobiotycznie spożywamy pokarm w pełni witalny, pochodzący z upraw ekologicznych i w ten sposób budujemy swoją odporność na wszelkie choroby. Nie jest to jednak jedyną zaletą. Makrobiotyka jest bowiem również związana ze stylem życia. Nie trzeba przekonywać, że spożywany przez nas pokarm wpływa na nasze zdrowie, jak i samopoczucie. Zależne od tego, co jemy są więc nie tylko nasze komórki i tkanki, ale przede wszystkim nasze uczucia i myśli. Prawidłowo skomponowana dieta makrobiotyczna pozwala więc zachować zdrowie oraz powoduje, że żyjemy w harmonii z otaczającym nas światem. Dla mnie makrobiotyka to nie tylko sztuka gotowania, ale – przede wszystkim – sztuka życia.

3. ZASADY

Świadome stosowanie diety makrobiotycznej zakłada przede wszystkim dostosowanie posiłków do pór roku, kondycji, płci, a nawet rodzaju wykonywanej pracy. To właśnie sprawia, że jest ona unikalna. Składniki kuchni makrobiotycznej są proste. Przede wszystkim stanowią je pełne ziarna zbóż, fasole, warzywa. Tajemnica tkwi zatem w sposobie przyrządzania potraw.

Oto kilka praktycznych wskazówek:

  • korzystaj z różnych technik i stylów gotowania: gotowania w wodzie, gotowania na parze, gotowania w małej ilości wody, gotowania w szybkowarze, smażenia na oleju, smażenia na wodzie, duszenia, opiekania, pieczenia itd.;
  • używaj różnej ilości sosów i dodatków smakowych;
  • stosuj różny czas gotowania (krótsze gotowanie zachowuje lżejszą jakość pokarmu);
  • używaj różnej wielkości płomienia (im większy płomień, tym bardziej skoncentrowana energia pożywienia);
  • łącz produkty i potrawy w sposób różnorodny;
  • pamiętaj, że spożywane przez Ciebie pokarmy muszą być atrakcyjne również pod względem zapachu i wyglądu;
  • gotuj w domu, a posiłki spożywaj regularnie, nie spiesząc się;
  • codziennie, najlepiej do każdego posiłku jedz zielone liściaste warzywa.


4. TALERZ MAKROBIOTYCZNY

Produkty, na których bazuje kuchnia makrobiotyczna:

  • 50-60 % dziennego pożywienia powinny stanowić pełne ziarna zbóż czyli: ryż naturalny, pszenica, jęczmień, owies, proso, żyto, kukurydza, gryka, orkisz a także produkty pełnoziarniste czyli kasze, płatki, kluski, makarony, pieczywo na naturalnym zakwasie;
  • zaleca się wypijanie jednej – dwóch filiżanek zupy; szczególnie zalecane są: żurek, jarzynowa, kapuśniak, ogórkowa, grochowa, a także mająca działanie lecznicze zupa miso;
  • 30-40% dziennej objętości pożywienia w kuchni makrobiotycznej to lokalnie rosnące, nienawożone chemicznie warzywa; spożywaj je w różnej formie – kiszone, surowe, blanszowane, gotowane na parze, w wodzie, smażone, pieczone i prasowane; warzywa najbardziej wartościowe: marchew, cebula, kapusta, brokuły, brukselka, kalafior, biała długa rzodkiew, rzepa, rzodkiewka, kalarepa, seler, pietruszka, pasternak, brukiew, pory, kapusta pekińska, jarmuż, dynia, szczypior, natka pietruszki i wszystkie ciemnozielone warzywa liściaste.
  • 5-10% z Twojego jadłospisu przeznacz na fasole i produkty strączkowe, świeże lub suszone, gotowane oddzielnie lub łącznie z warzywami lub zbożem;
  • około 3% dziennego pożywienia stanowić powinny warzywa morskie, m. in. kombu, wakame, nori, hiziki, arame, morszczyn; są one bogatym źródłem witamin i minerałów: wapnia, jodu, cynku, selenu itp.; dodajemy je do zup, sałatek, do gotowania zbóż i fasoli lub przyrządzamy z warzywami jako samodzielne danie;
  • ryby można spożywać kilka razy w tygodniu w niewielkich ilościach; wybieraj ryby o białym mięsie ( dorsz, flądra, szczupak, halibut, okoń morski), ponieważ zawierają one mniej tłuszczu niż ryby o mięsie czerwonym lub niebieskawej skórze (sieja, śledź, makrela, łosoś, sardynki, tuńczyk);
  • dietę urozmaicać można poprzez spożywanie jaj pochodzących z gospodarstw biodynamicznych oraz naturalnie hodowanego drobiu; dla niektórych osób od czasu do czasu dopuszczalne są niewielkie ilości czerwonego mięsa pochodzącego z biodynamicznej hodowli;
  • wskazane jest spożywanie nasion, pestek i orzechów, wśród nich najbardziej zalecane są: sezam, słonecznik, pestki dyni, migdały, orzechy włoskie, laskowe, ziemne, orzeszki pistacjowe, kasztany jadalne;
  • kilka razy w tygodniu dołączaj do jadłospisu owoce, najlepiej gotowane w deserach, suszone w naturalny sposób; najlepsze są: jabłka, gruszki, morele, czereśnie, śliwki, brzoskwinie, jagody; należy unikać owoców tropikalnych ponieważ działają wychładzająco;
  • desery: ciasta, budynie, placki, galaretki agarowe – codziennie w małych ilościach; cukier i miód zastąp wyprodukowanym z kiełkującego zboża naturalnym słodem np. ryżowym, jęczmiennym, kukurydzianym; od czasu do czasu dołącz do diety syrop daktylowy oraz naturalne syropy owocowe bez dodatku cukru i sztucznych dodatków;
  • oleje i tłuszcze: do codziennego użytku zaleca się naturalnie wyprodukowany, tłoczony na zimno, nierafinowany olej roślinny – sezamowy, kukurydziany, gorczycowy, orzechowy, słonecznikowy, rzepakowy oraz oliwę z oliwek; można używać niepasteryzowane masło oraz masło orzechowe i sezamowe;
  • napoje: woda źródlana, niearomatyzowane herbaty ziołowe, zielona herbata, soki owocowe i warzywne, mleko solowe i zbożowe, kawa zbożowa, piwo, wino;
  • zioła i przyprawy: nierafinowana i niejodowana sól morska, naturalne sosy sojowe, pasta miso i inne naturalne dodatki w umiarkowanych ilościach.

5. CZEGO UNIKAĆ?

Stosowanie diety makrobiotycznej wymaga wyeliminowania z jadłospisu wszelkich produktów przetworzonych. Porządki w lodówce i szafkach zaczynamy zatem od pozbycia się mięsa i ryb konserwowanych chemicznie, tłuszczu zwierzęcego, jaj fermowych, sztucznie przetworzonego nabiału ze sklepu: masła, śmietany, lodów, serów żółtych i topionych, słodzonych jogurtów, cukru, słodyczy, czekolady, owoców tropikalnych, sztucznych kolorowych napojów, czarnej sztucznie barwionej herbaty. Należy wyeliminować również produkty konserwowane, mrożone, rafinowane, wszelkiego rodzaju ekstrakty, puszki, konserwy, żywność typu instant oraz napromieniowaną, przetworzoną chemicznie, pozbawioną żywej biologicznej energii.

6. ZALETY MAKROBIOTYKI

Dieta bardzo często kojarzy się z zakazami i nakazami, których efektem ma być utrata kilku zbędnych kilogramów. Makrobiotyka znacznie odstaje od tej reguły. Przede wszystkim stosowanie się do zasad kuchni makrobiotycznej gwarantuje:

  • lepsze trawienie i wydalanie;
  • zdrowszą krew i lepsze krążenie;
  • większą naturalną odporność na infekcje i choroby;
  • sprawniejsze działanie układu nerwowego i mózgu;
  • lepszą pracę gruczołów wydzielania wewnętrznego;
  • jasność umysłu i uzyskanie doskonalszej równowagi;
  • większą wytrwałość fizyczną i umysłową.

 

7. MAKROBIOTYKA W MEDYCYNIE

Nic tak nie zwiększa wiarygodności działania wybranej diety, jak dowody w postaci badań naukowych. Pierwsze z nich dotyczy osób cierpiących na choroby serca i układu krążenia. Lekarze (m.in. z Harvard Medical School, Columbia Presbyterian Hospital w Nowym Jorku) po skontrolowaniu poziomu cholesterolu, ciśnienia krwi oraz poziomu hormonów i składników mineralnych u osób odżywiających się makrobiotyczne jednoznacznie stwierdzili, że stanowią one najzdrowsza grupę ludności. Obecnie dieta makrobiotyczna jest wykorzystywana w przypadku schorzeń serca i układu krążenia w Klinice dr Deana Ornisha (Stany Zjednoczone). Jej pozytywne działanie zostało również opisane w międzynarodowym czasopiśmie badań kardiologicznych „ Arteriosclerosis”.

Pozytywne efekty stosowania diety makrobiotycznej zostały docenione również w przypadku walki z rakiem. W 1982 roku Amerykańska Narodowa Akademia nauk opublikowała sprawozdanie „ Dieta, odżywianie i rak”, z którego wynika, że współczesne pożywienie, zawierające duże ilości tłuszczów nasyconych, białka zwierzęcego, cukru i dodatków chemicznych, jest przyczyną większości przypadków raka. Wkrótce potem opublikowano wytyczne żywieniowe zawierające zalecenia obowiązujące w diecie makrobiotycznej.

To jednak nie wszystko. Liczne historie, którymi dzielą się osoby odżywiające się makrobiotycznie dowodzą, że dieta ta potrafi przezwyciężyć zarówno choroby fizyczne, jak i psychiczne. Znane są przypadki jej zbawiennego wpływu przy okazji walki ze stwardnieniem rozsianym, zapaleniem płuc, gruźlicą, kamienicą nerkową, torbielami i innymi schorzeniami.